Sosyoloji ve Klasik Kuramlar

Sosyolojinin kurucusu Auguste Comte olarak bilinir. Comte, sosyolojiyi bütün bilimlerin en önemli ve en karmaşığı olacak son bilim olarak görür.
Sosyoloji, beşeri toplumlarda bulunan grup yaşamı hakkında bilimsel yöntem ve tekniklerin uygulanmasıyla bilgi edinen bir bilim dalıdır ve içermediği konu neredeyse bulunmamaktadır. Sosyoloji kendi içinde de dallara ayrılmaktadır. Toplum sosyolojisi, aile sosyolojisi, spor sosyolojisi, küçük gruplar sosyolojisi...

Toplumda gerçekleşen olayları nesnel olarak inceler ve olayların gerçekleşmesinde etkili olan nedenleri ve sonuçları dikkate almaktadır..

Sosyolojik düşünceyle birlikte her bir konu normalde gözüktüğünden daha farklı bir şekilde gözükür. Düşüncelerimizi de bir temele oturtmak için kuramlara ihtiyaç duyarız.

Kuram; bir olayı kendine özgü nedenler, kavramlar ve olgular ile açıklamaktadır. Sosyoloji de belirli kuramlar bulunmaktadır. Bunlar; işlevselci yaklaşım, çatışmacı yaklaşım, simgesel etkileşimciliktir.

  • İşlevselci Yaklaşım

İlk olarak Emile Durkheim’ın çalışmalarıyla birlikte ortaya çıkmıştır. Toplumun farklı parçalarının, ortaya bir düzen çıkartmak için birlikte çalıştıkları sistemi benimser ve buna göre sosyoloji, parçaların toplumla olan ilişkilerini incelemelidir.

Comte ve Durkheim gibi işlevselciler toplumu, bir merkezi sinir sistemine sahip bir organizmayla karşılaştırmak istemişlerdir ve çoklu bir organik benzeşim üzerinde durmuşlardır. Yani, insan organlarının vücudun yararı için bir bütün halinde çalışması gibi toplumun parçalarının da toplum yararı için bir bütün halinde çalıştığını belirtmektedirler. Mesela, kalbi incelemek için kalbin, bedenin diğer organlarıyla nasıl bir ilişkisi olduğunun gösterilmesi gerektiğini ve kalp, insan için hayati bir öneme sahiptir. Çünkü insan yaşamının devamını sağlamaktadır. Aynı şekilde, toplumda da bunlara dikkat edilerek parçalar incelenmelidir.

Bu yaklaşım da düzen ve denge çok önemlidir. Düzen ve dengenin olması parçaların eksik olmamasına bağlıdır. Burada bir şeyin önemli olabilmesi için yararlı olup olmadığına bağlıdır. Her zaman bardağın dolu kısmını görür.

Bu kuramın başlıca temsilcileri;

  • Emile Durkheim,
  • Herbert Spencer,
  • Talcott Parsons,
  • Robert K. Merton
  • Çatışmacı Yaklaşım

İşlevselciliğin tam tersidir ve bu kurama karşı geliştirilmiştir. Çatışmacı yaklaşım da Rolf Dahrendorf’un geliştirdiği teorilerin önemli bir yeri bulunmaktadır. Çoğu zaman marksist yaklaşım olarak da anılır.

Topluma genellikle çatışmacı yaklaşır. İşlevsel yaklaşım, ne kadar bardağın dolu kısmına bakıyorsa çatışmacı da bir o kadar boş kısmına bakmaktadır. Yaklaşımın içerisinde mesleki gruplar, farklı etnik gruplar, cinsiyet grupları ve benzerleri arasındaki çatışmalara dikkat çeken çeşitli teoriler bulunamtakdır.

Her şeye eleştirel yaklaştığından dolayı eleştirel yaklaşımın gelişmesinde de büyük bir etkisi vardır.

Bu kuramın başlıca temsilcileri;

  • Karl Marx,
  • Antonio Gramsci
  • Simgesel Etkileşimcilik

George Herbert Mead, bu kuramın kurucusu sayılmaktadır. Dil ve anlamaya yönelik ilgiden doğmuştur.

“Mead, dilin kendi bireyselliğimizin farkında olan ve kendi kendimizi başkalarının bizi gördüğü gibi dışardan görme kabiliyetine sahip varlıklar haline gelmemizi sağladığını ileri sürer.”

Burada ki anahtar, simgedir. Sözcük, bedensel hareketler, iletişim biçimleri vb. simgelerdir. Mesela, birine el sallamanın simgesel bir değeri vardır. Bu yaklaşım, dikkatimizi ayrıntılara odaklar. Bu ayrıntılara bir anlam vermemizi sağlar. Çoğunlukla yüz yüze iletişime odaklanır. Çünkü yüz yüzeyken ayrıntılara dikkat etmek daha kolaydır. Daha fazla ayrıntı görebilirsiniz.

Diğer yaklaşımlarla karşılaştırıldığı zaman bu yaklaşımın bireye daha fazla odaklandığı fark edilir. Bireye odaklandığından dolayı mikrososyolojidir.

Bu kuramın başlıca temsilcileri;

  • G. Herbert Mead,
  • Herbert Blumer,
  • Max Weber,
  • Erving Goffman